Faiz Oranı Nedir? Merkez Bankası Faizi Ekonomiyi Nasıl Etkiler? 2026 Rehberi
Faiz Oranı Nedir?
Faiz oranı, borç verilen paranın kullanım bedelidir.
Bir kişi, banka veya devlet borç verdiğinde belirli bir süre sonunda aldığı ek getiri faiz olarak adlandırılır.
Faiz oranları genellikle merkez bankaları tarafından belirlenen politika faizine göre şekillenir.
Türkiye’de bu oranı belirleyen kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
ABD’de ise:
Federal Reserve
Faiz Türleri
1️⃣ Politika Faizi
Merkez bankasının bankalara uyguladığı temel faiz oranıdır.
Ekonomideki tüm faizlerin referans noktasıdır.
2️⃣ Mevduat Faizi
Bankaların tasarruf sahiplerine verdiği faizdir.
- Vadeli hesaplar
- Tasarruf hesapları
3️⃣ Kredi Faizi
Bankaların birey ve şirketlere verdiği kredilerin faizidir.
Örnekler:
- Konut kredisi
- İhtiyaç kredisi
- Ticari krediler
Faiz Artarsa Ne Olur?
📈 Faiz artışı genellikle şu sonuçları doğurur:
- Kredi kullanımı azalır
- Tüketim düşer
- Enflasyon baskısı azalır
- Yerel para değer kazanabilir
Faiz Düşerse Ne Olur?
📉 Faiz indirimi şu etkileri yaratabilir:
- Kredi kullanımı artar
- Tüketim ve yatırım artar
- Ekonomik büyüme desteklenir
- Enflasyon riski artabilir
Faiz ve Yatırım Araçları
Faiz oranı yatırım piyasalarını doğrudan etkiler.
💰 Altın
Faiz yükselirse altın baskı görebilir.
📈 Borsa
Faiz düşerse riskli varlıklara para akışı artabilir.
💵 Döviz
Faiz farkları döviz kurlarını etkileyebilir.
Yatırımcılar Faizi Neden Takip Etmeli?
Faiz oranları:
- Enflasyon beklentisini
- Kredi maliyetini
- Para akışını
- Borsa hareketlerini
doğrudan etkiler.
Bu yüzden merkez bankası kararları piyasalar tarafından yakından takip edilir.
Sık Sorulan Sorular
Faiz neden artırılır?
Enflasyonu kontrol altına almak için.
Faiz düşerse ekonomi büyür mü?
Genellikle kredi artışı sayesinde büyüme desteklenebilir.
Faiz ve enflasyon arasında nasıl bir ilişki var?
Yüksek faiz çoğu zaman enflasyonu düşürmeyi amaçlar.