Para Arzı Nedir? M1, M2 ve M3 Açıklaması 2026 Rehberi

Para Arzı Nedir?

Para arzı, ekonomideki toplam parayı ifade eder.
Bir ülkenin merkez bankası ve ticari bankalar tarafından dolaşıma sokulan nakit ve mevduatları kapsar.

Amaç:

• Enflasyon ve büyümeyi analiz etmek
• Likidite durumunu ölçmek
• Para politikası kararlarını desteklemek

Türkiye’de para arzı verilerini açıklayan kurum:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

ABD’de:

Federal Reserve

Para Arzı Türleri

1️⃣ M1

• En likit para
• Nakit para ve vadesiz mevduatlar
• Günlük harcamalar için kullanılabilir

2️⃣ M2

• M1 + vadeli mevduatlar + kısa vadeli tasarruf hesapları
• Banka mevduatı dahil ama hemen nakde çevrilemeyen paralar

3️⃣ M3

• M2 + büyük vadeli mevduatlar, repolar ve para piyasası fonları
• Genişletilmiş para arzını gösterir

Para Arzının Ekonomiye Etkisi

• 📈 Artan para arzı → Talep enflasyonu yaratabilir
• 📉 Azalan para arzı → Deflasyon veya durgunluk riski
• 💵 Para arzı büyümesi → Likidite artışı, kredi ve yatırım artışı

Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi

Klasik ekonomi teorisine göre:

• Para arzı artarsa → Talep artar → Fiyatlar yükselir → Enflasyon
• Para arzı daralırsa → Talep azalır → Fiyatlar düşer → Deflasyon

Ancak 2026 küresel ekonomik koşullarında, arz ve talep dengesizliği, jeopolitik riskler ve enerji fiyatları da belirleyici.

Sıkça Sorulan Sorular

M1, M2 ve M3 arasındaki fark nedir?

• M1: En likit
• M2: M1 + vadeli mevduat
• M3: M2 + büyük ölçekli finansal varlıklar

Para arzı neden önemli?

• Enflasyon, büyüme ve likiditeyi anlamak için kritik bir göstergedir.

Para arzı artarsa borsa yükselir mi?

• Genellikle likidite artışı hisse senetlerini destekler, ama diğer ekonomik koşullara bağlıdır.